28-09-2026

Werkgroep Lerend Vermogen brengt theorie naar de praktijk

Binnen het programma Veiligheid in de Bouw wordt volop gewerkt aan het versterken van het lerend vermogen van onze sector. De werkgroep bestaat uit vertegenwoordigers vanuit de gehele ontwerp-, bouw- en technieksector. Samen onderzoeken we hoe lessen uit incidenten, ongevallen en goede praktijkvoorbeelden niet alleen worden verzameld, maar vooral ook leiden tot aantoonbare verbeteringen op project-, organisatie- en sectorniveau.

De afgelopen periode heeft de werkgroep Lerend Vermogen een belangrijke stap gezet: inventarisatie van wat er al is en dit gebruiken voor het vertalen van het theoretische leermodel uit het oorspronkelijke rapport naar een praktisch toepasbare aanpak voor de dagelijkse bouwpraktijk.

Inventariseren wat er al is

Een belangrijke stap in de aanpak is het in kaart brengen van hoe leren en verbeteren nu al zijn georganiseerd binnen de sector. Daarbij kijkt de werkgroep niet alleen naar losse instrumenten, maar naar het volledige bouwproces: van initiatief en ontwerp tot werkvoorbereiding, uitvoering, oplevering en beheer.

Per fase brengen we in beeld welke momenten, processen en hulpmiddelen kunnen bijdragen aan het leren van incidenten, afwijkingen, successen en goede praktijkvoorbeelden. Denk hierbij aan instrumenten zoals V&G-plannen, project-RI&E’s, ontwerp- en uitvoeringsreviews, gezamenlijke kick-offs, startwerkbesprekingen, toolboxen, werkplekinspecties, veiligheidsdialogen, evaluaties, incident- en bijna-ongevallenanalyses, audits en kennisbanken. Daarnaast kijken we hoe deze instrumenten elkaar versterken en hoe lessen uit projecten beter kunnen doorstromen naar organisatieniveau en uiteindelijk naar de sector als geheel.

Door deze inventarisatie ontstaat inzicht in waar leren al goed is georganiseerd, waar kennis verloren gaat en waar aanvullende interventies nodig zijn. Doel is niet om nieuwe systemen naast bestaande processen te zetten, maar juist om bestaande werkwijzen beter met elkaar te verbinden en effectiever te benutten. Op basis van deze inventarisatie selecteert de werkgroep kansrijke interventies en instrumenten die kunnen bijdragen aan een sterker lerend vermogen op project-, organisatie- en sectorniveau.

Toetsen in de praktijk

Een model is pas waardevol als het ook werkt in het ontwerpproces en op de bouwplaats. Daarom gaat de werkgroep de ontwikkelde aanpak toetsen aan de hand van twee tot drie praktijkcases. Hiermee willen we onderzoeken hoe lessen uit projecten beter kunnen worden vastgelegd, gedeeld en omgezet in concrete verbeteringen voor de sector. Ook wordt gekeken hoe opgedane kennis duurzaam kan worden geborgd, zodat dezelfde fouten niet steeds opnieuw worden gemaakt.

Aan de slag met twee concrete veiligheidsrisico’s

Het programma Veiligheid in de Bouw werkt naast het ontwikkelen van het leermodel met initiatiefnemers van het programma samen om concrete lessons learned verder te brengen en daarmee invulling te geven aan het model van lerend vermogen. Zo werken we in samenwerking met andere branches en aannemers aan actuele veiligheidsvraagstukken waar branchepartijen gezamenlijk de lessons learned, praktijkervaringen en de stand der techniek verder willen brengen:

  • Aanrijdreductie in het werkvak, met als doel te komen tot breed gedragen oplossingen en verdere standaardisatie van maatregelen en technologieën die aanrijdingen helpen voorkomen. Lees hier het verslag van het symposium Samen versnellen naar nul aanrijdingen.
  • Veilig transport, opslag en hijsen van gevelpanelen en gevelelementen, waarbij sectorpartijen gaan werken aan praktische richtlijnen, checklists en hulpmiddelen om ernstige incidenten met gevelpanelen en transportbokken te voorkomen.

Samen bouwen aan een lerende sector

Met deze activiteiten werkt het programma Veiligheid in de Bouw aan een sector waarin leren van ervaringen vanzelfsprekend wordt. Niet door steeds nieuwe regels te maken, maar door bestaande kennis beter te benutten, succesvolle aanpakken te delen en gezamenlijk te zorgen dat lessen uit het verleden leiden tot veiliger werken in de toekomst. Daarmee zetten we concrete stappen van een schuldcultuur naar een leercultuur en bouwen we samen aan een veiligere bouwsector.


Inschrijven nieuwsbrief

Wij zetten ons maximaal in om van het idee dat in de bouwsector nu eenmaal ongelukken gebeuren af te komen. Lees meer.